Her Mahalleye Bir Kültür Evi
1. Projenin Adı
HER MAHALLEYE BİR KÜLTÜR EVİ
“Bilgi Her Mahalleye, Kitap Her Çocuğa”
2. Projenin Amacı
Bu projenin amacı, Edirne’de bilgiye erişimde yaşanan eşitsizlikleri azaltmak, mahalle düzeyinde kurulacak kültür evleri - Bilgi Merkezleri-aracılığıyla çocuklara, gençlere ve yetişkinlere kültürel, eğitsel ve sosyal gelişim alanları sunmaktır. Bilgi toplumuna dönüşüm sürecinde halkın temel bilgi kaynaklarına erişimini artırarak okuma alışkanlığının kazandırılması hedeflenmektedir.
Bu bağlamda kurulacak olan kültür evlerine de kentin şehir tarihinde izler bırakmış kültür ve sanat insanlarının isimlerini vererek kent halkında kent kültürü ve kentlilik bilincinin gelişmesine katkı sağlamaktır.
Örneğin Karağaç mahallesinde Şehit ressam Hasan Rıza’nın Kaleiçi’nde Dr.Rifat Osman’ın isimleri’nin kurulacak olan kültür evlerinde isimlerinin yaşatılması hedeflenmektedir.
3. Projenin Gerekçesi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)
verilerine göre Edirne’de 2024 yılı itibarıyla 6 yaş ve üzeri toplam nüfus
392.037 kişidir. Bu nüfusun 103.499’u ilkokul, 25.995’i ilköğretim mezunu olup
6.832’si okuma yazma bilmeyen, 26.327’si ise herhangi bir okul mezunu olmayan
bireylerden oluşmaktadır. Ayrıca 1.681 kişinin eğitim durumuna ilişkin veri
bulunmamaktadır. Söz konusu gruplar birlikte değerlendirildiğinde, 6 yaş ve
üzeri nüfusun %41,92’sini oluşturmaktadır.
Edirne merkez ilçenin iki
mahallesinin dışında (birisi yapım aşamasında) kalan 26 mahalle de kütüphane,
bilgi merkezi ya da kültür evi bulunmamaktadır. Bu eksiklik yalnızca bir hizmet
boşluğu değil, çocukların bilgiye erişim hakkının ihmalidir. Bu
koşullarda, “eşitlik” kavramı, “aydınlık bir gelecek” söylemi,
somut karşılığını bulamayan bir temenniden öteye geçememektedir.
Bu eksiklik, çocukların kendilerini
geliştirebilecekleri güvenli alanlardan uzak kalmasına ve toplumsal hayata daha
kırılgan biçimde katılmasına neden olmuştur. Dolayısıyla çocuk suçluluğunu
tartışırken, kentte bilgi ve kültürle temasın sınırlı kalmasının yarattığı
yapısal boşluğu da göz önünde bulundurmak kaçınılmazdır.
Edirne’de 1934 yılında kurulan
Halkevi sayısı 1947 yılında 8’e, Halkodalarının sayısı ise 35’e
yükselmiştir. Kütüphane ve Neşriyat (yayın) şubesinin çalışmaları
kapsamında, Halkevi koleksiyonunda bulunan kitaplar ciltlenerek köylerde
dolaştırılmak üzere ‘Köy Okuma Çantaları’ adıyla seyyar kütüphaneler
oluşturulmuştur. Ayrıca 1979 yılında köylerde okuma odalarının
projelendirilmesi çalışmaları da gerçekleştirilmiştir. Tüm bu faaliyetler,
halkın aydınlanma yolunda ilerlemesi açısından önemli projelerdir.
Edirne’de en az bir çocuk bulunan
hane halkının günlük gazete ya da aylık/haftalık dergi veya mecmua satın alma
alışkanlığı olan hane oranı %1.6 iken, ölçüm bazındaki oranı ise %3.8’dir.
Edirne'de (merkez ve ilçeler dahil)
8 halk kütüphanesi bulunmaktadır. Toplam 289.583 adet kayıtlı kitap koleksiyonu
olan kütüphanelerden 142.505 kişi faydalanmış ve 60.740 materyal ödünç
verilmiştir. Kayıtlı üye sayısı ise 48.993'tür. 2024 yılı verileriyle
halk kütüphaneleri üye sayısının illerin nüfuslarına oranı ile incelediğimizde
Edirne nüfusunun %11.4’ünün kütüphaneye üye olduğu ve bu oran ile Türkiye
genelinde 36. sırada yer aldığı görülmektedir. Edirne’nin çocuk nüfusu
73.042 olup Edirne Halk Kütüphanesine üye olan öğrenci sayısı 10.303 dir.
Öğrenci nüfusunun halk kütüphanesine üye olma oranı da % 14.11 dir.
Eğer
bir toplum çocuklarına eşit imkânlar sunamıyorsa, orada adaletten söz edilemez
ve o toplumun geleceği de sağlam temellere dayanamaz.
-
Edirne merkez ilçeye bağlı 28 mahallede yaşayan halk
-
Çocuklar, gençler ve yetişkinler
-
Dezavantajlı gruplar
-
Kent araştırmacıları ve kültür insanları
5. Proje Kapsamı ve Faaliyetleri
a.
Kültür Evi -Bilgi Merkezi- Noktalarının Belirlenmesi
-
Karaağaç
- Yıldırım
- Yeniimaret
- Kıyık
- Kaleiçi
b. Kullanılmayan Mevcut Yapılar
-
Kaleiçi Semtinde yer alan tarihi binalar
- Kaleiçi’nde restorasyonu tamamlanan İtalyan Kilisesi...
- Karaağaçta uygun bir tarihi bina
-Diğer Semtlerde uygun bina
c.
Bilgi Teknolojisi Destekli Hizmetler
-
Dijital okuma alanları
-
Bilgisayar okuryazarlığı eğitimleri
-.
Kültürel ve Eğitsel Etkinlikler
-
Masal saatleri, okuma kulüpleri
-
Yaratıcı yazarlık atölyeleri, seminerler
6. Projenin Paydaşları
-
Edirne Valiliği
-
Edirne Belediye Başkanlığı
-
Trakya Üniversitesi
- Edirne Valiliği ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
- Edirne Köy ve Mahalle Muhtarları Federasyonu Başkanlığı
-
Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi
-
Sivil Toplum Kuruluşları
-
Ulusal ve uluslararası fon sağlayıcı kurumlar
7. Beklenen Sonuçlar
-
Edirne’de bilgiye erişimin yaygınlaşması
-
Okuma kültürünün gelişmesi
- Bilgiye dayalı sosyalleşme ve kültürel gelişim
8. Proje Süresi ve Aşamaları
Toplam
Süre: 24 ay
-
Aşama 1: Planlama ve fizibilite (3 ay)
-
Aşama 2: Mekan tespiti ve hazırlık (3 ay)
-
Aşama 3: Kütüphane kurulumu (12 ay)
-
Aşama 4: Açılış ve eğitim programları (3 ay)
-
Aşama 5: İzleme ve değerlendirme (3 ay)
9. Bütçe ve Finansman
Bütçe
kalemleri:
-
Bina restorasyonu/dönüştürme
-
Mobilya ve ekipman temini
-
Kitap ve dijital içerik alımı
-
Eğitim ve etkinlik giderleri
10. İzleme ve Değerlendirme
-
Kullanıcı memnuniyet anketleri
-
Kütüphane ziyaretçi sayıları
-
Etkinlik katılım oranları
11. Mottolar
· Her Mahalleye Bir Kütüphane, Her
Çocuğa Bir Umut!”
· “Kitaplar Mahalleye, Bilgi Her
Eve!”
· “Okumak Geliştirir, Kütüphane
Gelecek Kurar.”
· “Kütüphane Yoksa, Bilgi Toplumu da Yok!”
12. Proje Yöneticisi
Ender Bilar- Dernek Başkanı
13. Sonuç ve Çağrı
Tarih, kültür ve sanat kenti Edirne'nin her bir köşesinde bilgiye tüm halkın eşit ölçüde erişimini sağlamak amacıyla çıktığımız bu yolda kentte farkındalık yaratmak amacıyla Edirne'nin Koca Sinan Mahallesinde Dr. Ratip Kazancıgil Kültür Evi kurulmuş ve faaliyete geçirilmiştir. Bu örnek çalışmanın özellikle kentin uç noktalarında yaşayan mahalle sakinlerine de ulaştırmak amacıyla proje kapsamında çalışmalar sürdürülmektedir.
Bilgi
toplumu, yalnızca bilgiye erişebilen bireylerle mümkündür...
“Kütüphane Yoksa Bilgi İnsanı ve Bilgi Toplumu da Yoktur.”
