Prof. Tayyib Gökbilgin (1929-1981)

Osmanlı tarihçisi olan Gökbilgin, Ordu’da doğdu. İlköğrenimini Çarşamba’da yaptı. Daha sonra bir süre medreseye devam etti ve babasından Hüsn-i Hat dersleri aldı. Tahsil hayatını Samsun, Erzurum ve Trabzon öğretmen okullarında tamamlayarak 1929’da Aşkale köy okulunda meslek hayatına başladı. 1936 yılında açılan Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Macarca Bölümü’ne girdi.1940 yılında “Osmanlı Tarihi’nin Macarca Kaynakları” adlı teziyle fakülteden mezun oldu. Yine aynı yıl İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkiyat Enstitüsü’nde açık bulunan tercüman yardımcılığı kadrosuna, Şubat 1942 tarihinde de, Tarih Bölümü’nde asistanlığa getirildi. Kasım 1942’de “Rumeli’de Yürükler ve Tatarlar” adlı tezle doçent oldu. 1 Mart 1943’te Yeni ve Yakınçağlar Kürsüsünde doçent olarak göreve başladı. 1943 yılında Türk Tarih Kurumu üyesi oldu.

1955 yılında profesör olmuş Osmanlı Devleti’nin kuruluş devri derslerini vermiştir. 1961 yılında yeni kurulan Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi Kürsüsünün başına getirildi. 13 Temmuz 1977’de emekli oldu. 2 Haziran 1981 yılında vefat etti.

Tarihin yanı sıra arşivcilik, Osmanlı diplomatiği ve kütüphanecilik de Gökbilgin’in meşgul olduğu alanlardır. Yayınlanmış 5 eseri bulunmakta olup birçok makalesi bulunmaktadır. Edirne konulu makaleleri Trakya Üniversitesi yayınları altında yayınlanmıştır.

XV-XVI. Asırlarda Edirne ve Paşa Livâsı, Vakıflar-Mülkler-Mukataalar (İstanbul 1952). Bu eser, müellifin İslâm Ansiklopedisi için “Edirne” maddesini hazırlarken topladığı belgelere dayanır. Burada Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve Ankara Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyûd-ı Kadîme Arşivi’nde bulunan tahrir defterleriyle mühimme ve maliyeden müdevver defterler kullanılmış, pek çok orijinal belgeye yer verilmiştir. (Mübahat, 1996, s.137)

Edirne ile ilgili yayınlamış olduğu eserleri şunlardır; XV. ve XVI asırlarda Edirne ve Paşa Livası ve  Prof.M.Tayyib Gökbilgin’in Edirne Makaleleri.- yay.haz.M.Altay Gökbilgin, Veysi Akın, Cengiz Bulut.-Edirne: Trakya Üniversitesi.

Diğer Eserleri; Rumeli’de Yürükler, Tatarlar ve Evlâd-ı Fâtihân, Millî Mücadele Başlarken (I-II), Osmanlı Müesseseleri Teşkilâtı ve Medeniyeti Tarihine Genel Bakış, Osmanlı İmparatorluğu Medeniyet Tarihi Çerçevesinde Osmanlı Paleografya ve Diplomatik İlmi. (Bilar, 2019, s.133)

 Ender Bilar- www.enderbilar.com