Selimiye Camii Restorasyonunda Bilim Dışı Müdahale Tehlikesi
2021 yılında başlayan ve 2025 itibariyle sona gelinen ve büyük oranda tamamlanan restorasyon çalışmalarında, caminin kalemişi hat ve tezyinat alanlarındaki faaliyet; bilimsel bilgi, analiz, tarihi belgeler ve raspa verilerine dayalı biçimde, Bilim Kurulu kararları, mevzuat, resmî onay ve tescillerle yürütülerek son hâline gelmiştir.
Mevcut restorasyonun proje onayı 19.06.2023 tarihinde Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü 9435 sayılı kararınca verilmiş ve uygulamaya başlanarak ana kubbe hat-tezyinat uygulamaları Aralık 2024´de tamamlanmıştır.
Restorasyon faaliyeti sırasında öne sürülen yeni bir kalemişi restitüsyon projesi birtakım tartışmalara yol açmış, yaklaşık iki yıllık süre zarfında devam etmiştir. Selimiye Câmîi’nin yazı-tezyinat alanlarının ve bilhassa ana kubbe tezyinatının değiştirilmesini teklif eden bu fikir neticesinde bir grup hattat, nakkaş ve mimar bir araya gelmiş ve yeni bir kalemişi restitüsyon projesi öne sürmüştür.
Bu projenin detayları ve kapsamı aşağıda bahis olunacaktır. Öne sürülen yeni projenin sevki ve kapalı sürdürülen tartışmalar, mevcut restorasyon çalışmalarının Ağustos 2023´den Aralık 2024´e kadar durmasına sebep olmuştur. Sözü geçen ekip bu defa “Selimiye Camii Tetkik ve Tahkik Heyeti” adıyla, kendilerine resmî bir hüviyet vermek için Fatih Sultan Mehmed Vakıf Üniversitesi’nden 29.09.2023 tarihinde bir yetkilendirme yazısı alarak, iddialarını ve yeni projelerini içeren yazıları Şubat 2024´de Bilim Kurulu´na sunmuş, yeterli belge ve bilimsel veri sunulamamış olması gerekçesiyle Bilim Kurulu projenin reddine karar vermiştir.
Mayıs 2024'de aynı proje Koruma Bölge Kurulu'na iletilmiş ve aynı gerekçe ile reddedilmiştir. Tekrar hazırlanan rapor ve dilekçeler ile yapılan müracaat 08.01.2025 tarihinde, daha önce Koruma Bölge Kurulu kararıyla onaylanmış ve uygulaması tamamlanmış kalemişi projelerinin onayı iptal edilmiştir.
Mezkûr heyet, proje raporlarını 03.06.2025 tarihinde tekrar Edirne Vakıflar Bölge Müdürlüğüne teslim etmiştir. 11.06.2025 tarihindeki kurul toplantısında görüşülen projeye onay verilmemiştir. Üç defa resmî yolla ve kurul kararlarıyla reddedilen yeni restitüsyon projesi 29.07.2025 tarihindeki Edirne Koruma Bölge Kurulu kararıyla onaylanmış ve resmî yazıyla bildirilmiştir. Edirne Bölge Anıtlar Koruma Kurulu; resmiyeti bulunmayan, bilimsel bilgi ve belgelere dayanmadan müracaatta bulunanların talepleri üzerine kendi resmî kararlarının aksine böylelikle yeni bir karar almıştır.
Edirne Selimiye Camii’nin sıvaüstü kalemişi hatları ve tezyinatı hakkında restorasyonu yapan ekibin hazırladığı yazıyı okumak için tıklayınız.
