İsmail Ağa Camii

KÜLTÜR MİRASLARI Edirne Camileri

İsmail Ağa Camii, Barutluk Mahallesi İsmail Ağa sokağında yer almakta olup Kırlangıç Bayırı Sokak üzerinde de giriş kapısı bulunmaktadır. Fatih Sultan Mehmet ve II. Bayezid dönemlerinde yaşamış hayırseverliği ile bilinen İsmail Ağa tarafından 1463 yılında yaptırılmıştır. Bazı kaynaklarda camiinin 1440-1450 tarihleri arasında yapıldığı da yazmaktadır. Sarayiçi alanına yakın olan camii, halk arasında Baruthane Camii olarak da adlandırılmaktadır.

İsmail Ağa Camisinin, son cemaat yerinde sonradan konulan bir şehit mezarı yer almaktadır. Yaklaşık 30-40 kişinin namaz kılabildiği caminin iç tarafı dolduğunda namazlar şehit kabri etrafında da namaz kılınabilmektedir.

Çatısı Tek kubbeli bir minareli son cemaat yeri olan kagir olan Cami[1], güneyden kuzeye doğru eğimli bir arazi üzerine küçük bir bahçe içinde kare planlı olarak moloz taşla inşa edilmiştir. Üzeri kurşun kaplı kubbeyle örtülüdür. Kıble cephesinde iki adet alt pencere ve üç adet revzenli üst pencere açılmıştır. Orta pencere daha yüksektir. Güneybatı cephesinde yalnızca üst sıra pencereler açılmıştır. Kuzeydoğu cephesi kıble cephesiyle aynı düzendedir. Minare caminin kuzey köşesindedir. Moloz taş ve tuğlayla yapılmış kaidesi fazla yüksek değildir. Pabuç kısmı mukarnas geçişlidir. Gövdenin alt kısmı silme kuşaklarıyla tezyin edilmiştir. Bu bölümün üzerinde devam eden çok gen kesitli gövde sonradan yapılan kısımdır. Minare camiyle nispetsiz bir şekilde uzundur. Son cemaat yeri ahşap bir sundurmayla örtülüdür. Cephenin sağ kenarında pencere, sol kenarında harim kapısı ve ortada mihrap yer almaktadır. Kapı mermer öveli ve basık kemerlidir. Üzerinde tuğladan hafifletme kemeri vardır. Kare planlı harimde kubbeye geçiş prizmatik üçgenlerle sağlanmıştır. Yarım sekizgen kesitli mihrap nişi mukarnaslı yaşmağa sahiptir. Yaşmağın köşeliklerinde çarkıfelek motifleri vardır. Ahşap minber ve vaaz kürsüsü sade ve günümüz işidir.[2]

Tespit edilebilen yıllara göre 1631, 1911, 1993[3] ve 2005 yıllarında onarımlar gören Camii, 2018 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğünce restorasyona alınmıştır. Yaklaşık iki yıl süren restorasyon çalışmaları sonunda camii 25 Eylül 2020 tarihinde tekrar ibadete açılmıştır. Yapılan restorasyon çalışmalarıyla caminin taş temizliği ve güçlendirmesi yapılmış olup ayrıca camii içerisinde kadınlar mahfili bölümü eklenmiştir. Bu bağlamda cami bahçesine abdest alma mekanları yenilenmiştir.[4]