Sarı Selim (Sofu Bayezid) Camii

Sarı Selim (Sofu Bayezid) Camii

Sarı Selim (Sofu Bayezid) Camii, Meydan Mahallesi, Mimar Sinan Caddesi No 50 adresindedir. Halk arasında Sarı Camii olarak da adlandırılmaktadır. Camii, Çelebi Sultan Mehmet’in hocası Sofu Bayezid tarafından H:805-M:1402 tarihinde yaptırılmıştır. Ahmet Badi Efendi bu cami ilgili şunları yazmıştır; “Kaleiçinde Tahta Sakal torunlarından Sezai Efendi de bulunan vakıflar muhasebe defterinde bu caminin ilk yaptırıcısının Sofu Bayezid olduğunu, Cami’nin zaman içerisinde yangınlar geçirdiği ve harap bir hale geldiğini, kapısı üstündeki birinci tarihten H:950-M:1543 tarihinde Doğan soyundan Nevcivan (Şehit İskender) adına mescit olarak yaptırıldığı, H:1046-M:1636 tarihinde Habbaz Hacı Yusuf Ağa adındaki kişi tarafından minber koydurularak camiye çevrildiğini belirtmektedir. Örfi Ağa da tarihçesinde H:1163-M:1749 tarihinde camiinin yandığından, Edirne Bostancı başı İsmail Ağa aynı sene yeniden yaptırmıştır.”[1]  demektedir. Cami Rus istilasından önce 1840 tarihinde onarımdan geçmiştir.[2]

Geçirdiği onarımlardan dolayı özgünlüğünü büyük oranda kaybetmiştir. Kareye yakın dikdörtgen planlı cami moloz taşla inşa edilmiştir. Çok sayıda ahşap hatıl kullanılmıştır. Üzeri kiremit kaplı kırma çatıyla örtülüdür. Caminin güney batısında iki sıra halinde ikişerli pencereler vardır. Kıble yönünde her iki sıra da dörderden sekiz pencere açılmıştır. Caminin son cemaat yeri kuzeydoğu yanında olduğundan, kıble cephesinin sağ tarafında kalan dört pencere son cemaat yerine açılmaktadır. Kuzeydoğu cephesinde son cemaat yerine açılan dört adet üst sıra penceresi bulunmaktadır. Kuzeybatı yönündeki giriş cephesi sıvalı ve sarı boyalıdır. Bu cephede alta iki üste üç pencere açılmıştır. Cephenin soluna yerleştirilen, taş söveli ve ahşap kanatlı kapı, dikdörtgen açıklığa sahiptir. Üzerinde üç ayrı tamir kitabesi bulunmaktadır. Cami minaresi batı köşesinde yer almaktadır. Caminin kapısı abdest musluklarının olduğu küçük bir sahanlığa, oradan da harim boyunca uzanan son cemaat yerine açılmaktadır. Kıbleye uzanan dikdörtgen planlı son cemaat yeri 10.79 x 3.32 m. ölçülerine sahiptir. Üzeri ahşap tavanlıdır. Kıble duvarında, pencere aralarına yarım daire kesitli ve kalemişi bezemeli mihrap yer almaktadır. Harime bakan duvarında iki sıra halinde ikişerli pencereler vardır. Girişin solunda mahfil merdiveni, sağında harim kapısı bulunmaktadır. Harim kısmı 8.39x 10.79 m. boyutlarındadır. Çatı ahşap tavanla örtülüdür. Ahşap mahfil kuzeybatı duvarı boyunca uzanmaktadır. Minber sade ve ahşaptır. Yarım daire biçimli mihrap nişinin iç ve dış kenarları sütunçelerle donatılmıştır. Sorguçlu kavsarası üzerinde beysi kitabe yer alır. Dalgalı alınlığı kıvrık dallarla süslüdür.[3]

Muhtarlık ve mahalle halkının desteğiyle 1998-1999 yılında adına uygun sarı renge boyanan camii, Vakıflar Genel Müdürlüğünün mülkiyetindedir. Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Korumu Kurulu’nun 04.07.2003 tarih ve 7697 nolu kararıyla tescil altına alınmıştır.

Foto: Ender Bilar

Ender Bilar- www.enderbilar.com

Kaynakçalar:
[1] Badi, Ahmet (2000) Riyaz-ı Belde-i Edirne.- İstanbul: Edirne Valiliği Yayınları No:13, s.65
[2] İmamoğlu, Abdullah Taha;  Başaran; Muhammed Ali (2021) Osmanlı Edirne’sinde Cami: Sosyo-Mekânsal Bulgular Ve Değerlendirilmesi.- (Edirne Camileri ve Selimiye Sempozyumu (1-2 Ekim 2021) içinde).-Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları No.2181, s.; 214
[3] Türkiye Kültür Portalı (2017) Sarı Selim (Sofu Bayezid) Camii.- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.- (https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/edirne/kulturenvanteri/sari-selim--sofu-beyazid--camii) Erişim Tarihi:12 Ocak 2023