Şehabettin Paşa (Kirazlı) Camii
Şehabettin Paşa (Kirazlı) Camii, Babademirtaş
Mahallesi, Şehabettin Paşa Sokak No: 1 adresindedir. Sultan Murat Han döneminde
Osmanlı devri vezirlerinden Hadım Şehabettin Paşa tarafından M:1436-1437
yılları arasında inşa ettirilmiştir. Çatısı ahşap merkezi bir sayfiyesi, üç
kubbeli ve bir minareli mescittir.[1]
Ahmet Badi, bu mescid’e “Hadım Şehabettin Paşa Mescidi” olarak
adlandırmaktadır. Halk arasında da Kirazlı Camii denildiğini de belirtmektedir.[2]
Cami’yi
yaptıran Hadım Şehabettin Paşa, Endurun da eğitim görmüştür. M:1439 da sahiller
koruyucu, sonra da Rumeli Beylerbeyi ve M:1443 tarihinde vezir olmuştur. M:1453
tarihinde emekliye ayrılmış iken vefat etmiştir.[3]
Dr. Rifat
Osman yayınladığı eserinde, cümle kapısının sol tarafına isabet eden minare
kaidesi yanındaki küçük yan kapısı üzerindeki mermer levha da caminin yapılış
tarihinin yazılı olduğunu yazmaktadır. Bu kapının Selçuk eserlerine benzer veya
söz konusu eserlerden olan küçük ve eski kanatlarının tavsiyesi üzerine
kaldırılarak Sultan Selim Kütüphanesi Müze kısmında korumaya alındığını
belirtmektedir.[4]
Camii, batıdan doğuya
eğimli bir arazi üzerine inşa edilmiştir. Harimin güney ve doğu duvarları yola
cephelidir. Harim duvarlarında düzgün kesme taş, kasnakta kaba yontu taş ve
tuğla, kubbede ise sadece tuğla kullanılmıştır. Kuzey cephesinde tuğla hatıllar
arasına yerleştirilmiş kaba yontu taşlar dikine tuğlalarla yerleştirilmiştir.
Mescidin güney ve batı cepheleri aynı düzendedir. Her iki cephede de iki sıra
halinde düzenlenmiş dörder pencere bulunur. Alt sıra pencerelerin tümü düz atkı
taş'', dikdörtgen şekilli, üst sıra pencereleri ise sivri kemerlidir. Doğu
cephesinin kuzey ucunda harim kapısı yer alır. Kapı dikdörtgen bir
çerçevelenmiş, sivri kemer içerisinde basık kemerli açıklığa sahiptir. Sivri kemer
içinde, dikdörtgen bir pano üzerinde iki satırlık Arapça inşa kitabesi
bulunmaktadır. Kitaba çerçevesinin iki yanında bir yarım rumi bezeme bulunur.
Kuzeyde iki gözlü son cemaat yeri, sivri kemerli üç paye üzerine oturan iki
tonozla örtülüdür. Kuzey duvarı ortasında, dışa taşkın bir dış mihrap
görülmektedir. Beş kenarlı mihrap nişi mukarnaslı[5] bir
kavsarayla[6]
örtülüdür. Harimde kubbe yuvarlağına geçiş pandantiflerle sağlanmıştır. Dışa
hafif çıkıntı yapan mihrap, yarım sekizgen planlıdır. Batı duvarı ortasına bir
dolap nişi açılmıştır.[7]
Şehabettin (Kirazlı) Camii,
2005 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından onarılarak ibadete açılmıştır.
Camii, Vakıflar
Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde olup Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını
Korumu Kurulu’nun 04.07.2003 tarih ve 7697 nolu kararıyla tescil
edilmiştir.
Fotoğraf:
Süreyya Dumlu, 30.09.1961 (Nilgün Tunca Türksoy Arşivi)
