Taşlık (Mahmut Paşa) Camii

Taşlık Camii, Medrese Ali Bey Mahallesi sınırları içindedir. Cami’nin iki giriş kapısı bulunmaktadır. Cami bahçesine giriş ana kapısı Şifa Mektep Sokak No 24 adresindedir. İkinci giriş kapısı ise Taşlık Cami Sokak üzerindedir.

Osmanlı döneminin önemli mimari eserlerinden olan Camii, Fatih Sultan Mehmet’in sadrazamlarından olan Mahmut Paşa tarafından yaptırılmıştır. İnşa tarihi ile ilgili kesin bilgi bilinmemekle birlikte vakfiyesinin düzenlendiği 1473 yılından birkaç yıl önce Mahmut Paşa tarafından yaptırıldığı düşünülmektedir. Ahmet Bâdi Efendi’de kaleme aldığı Riyaz-ı Belde-i Edirne adlı kitabında “Halk dilinde Taşlık Camii adıyla bilinir. Fatih döneminde on altı yıl kadar Vezir-i azam görevini üstlenen Adli Mahmut Paşa (Adli Mahmut Paşa-i Veli)’nin ruhu için Koca Mimar Sinan’ın eliyle zaviyeden yapılmış olduğu Tezkeret-ül Ebniye’sinde yazılıdır.” demektedir.

Cami bahçesinde bulunan hamam ile Amuca Zâde Hüseyin Paşa’nın H:1113-M:1701 tarihinde yanına yaptırmış olduğu Şadırvan harap olup binasından iz kalmamıştır. Taşlık Camii’nin belli bölümleri zaman içerisinde meydana gelen depremler sonucunda yıkılmıştır.[1] Harabe halinde kalan cami, 1937 yılında çökme tehlikesine karşı sökülmüş temelleri üzerine yeniden inşa edilmeye çalışılmış ancak inşaatı yarım kalmıştır.

Yıkıntı halinde olan camii’nin restitüsyon projesi Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 2006 yılında yeniden çizilmiş ve restorasyon çalışmalarına başlanılmıştır. Yapılan çalışmalar neticesinde 2007 yılında restorasyonu tamamlanan cami ibadete açılmıştır.  

Cami, üç gözlü son cemaat yeri, bir minaresi ve yüksek tek kubbeli bir ana mekândan oluşmaktadır. Geniş bir bahçe içinde yer alan cami kare planlı ve sekizgen kasnağa oturan bir kubbeye sahiptir. Kesme taşla inşa edilen beden duvarlarının üst köşelerinde oluşturulan kuleciklerle kubbe arası payanda kemerleriyle geçilmiştir. Kıble ve yan cephelerin alt pencereleri ikişer; üst sırada, üzere üçer adet pencere yer almaktır. Üç gözlü son cemaat yerinin tonoz örtüleri, yüksek olmayan bir kalkan duvarla kuşatılmıştır. Son cemaat yerinin iki yanında mihrap şeklinde düzenlenmiş birer pencere, ortada harim kapısı bulunmaktadır. Silmelerle çerçevelenmiş kapı, mermer söveli ve basık kemerlidir. Caminin batı köşesine yerleştirilen minare, köşeleri sütunçelerle pahlı bir kaideye, prizmatik üçgenlerle on altıgen gövdeye geçiş sağlayan bir pabuca sahiptir. Kare planlı harim sade bir görünüme sahiptir. Kubbeye geçişler pandantiflerle sağlanmıştır. [2]

İbadete açık olan Camii, Vakıflar Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde olup Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Korumu Kurulu’nun 04.07.2003 tarih ve 7697 nolu kararıyla tescil altına alınmıştır.