Topkapı (Alaca) Hamamı

Topkapı Hamamı, Çavuş Bey Mahallesi Topkapı Hamam Sokak üzerinde (Bugün Apartmanların arka bahçesinde kalmıştır.) Üç Şerefeli Cami'in 300 metre batısında ve eski hisar içinde bulunmaktadır. Hamam H:844-M:1444 tarihinde II. Murad tarafından yaptırılmış olan hamama Alaca hamam da denilmektedir. Abdurrahman Hibri, hamamın çitfe hamam olduğunu belirtirken erkekler bölümünün kışın fazla ısınmadığı için rağbet görmediğini yazmaktadır. Çifte hamam olarak yapılan Topkapı hamamında her iki kısmında soyunmalıkları yıkılarak ortadan kalkmıştır. Çifte hamamlarda çok değişik bir plan uygulaması bulunan Topkapı hamamında külhan ve sarnıç kuzeyde sadece kadınlar kısmı sıcaklığına birleşmektedir. Hibri efendinin erkekler kısmının ısınmadığını söylemesi de bu durumdan meydana geldiği düşünülmektedir. Bugün için soyunmalıkların ne şekilde olduğu bilinmemektedir. Fakat bazı araştırmacılar ahşap olduğunu belirtmektedir. Beden duvarları diğer XV. yüzyıl hamamlarında olduğu gibi iki sıra tuğla hatıllar arasında bir sıra taştan yapılmış ve taşlar arası dikey durumda tuğlalarla kasetlenmiştir. Hamamın ilginç bir durumu da kadınlar bölümünün soğukluğunun bulunmayışıdır. [1] Hamam, alçı mukarnas bezeme açısından sistemli bir örtü düzenine sahiptir. Genellikle birkaç sıra mukarnas dizisi üzerinde dilimli kubbe çoğu hacimlerin örtüsü olarak kullanılmıştır. Bu hamamda daha çok küçük alanların örtülerinde kullanılan düzenler ilgi çekicidir. Özellikle sıcaklıktaki eyvanlarda küçük kemerlerle ayrılan dikdörtgen bölümler üzerindeki kubbe ve fenerler, diğer Edirne hamamlarında görülmeyen uygulamalar içermektedir.[2]

Eski Kale içinde ve Topkapısı denilen yerde bulunan hamam, XIX. yüzyıla kadar işler durumda kalmış ancak Balkan harbinden sonra kapatılarak kendi haline terkedilmiş ve yarıya yakın kısmı yıkılarak harabe haline gelmiştir. Bugün terkedilmiş durumda olup acil restorasyon sırası beklemektedir.

Topkapı Hamamı, Edirne Kültür ve Tabiat Koruma Kurulunun 04.07.2003 tarih ve 7697 nolu kararıyla tescil altına alınmıştır. Tescil altına alınmasına rağmen hamamın son görüntüsü kapak fotoğrafında yer almaktadır. Hamam bugün Topkapı Hamam Sokak üzerindeki apartmanların arka bahçesinde kalmıştır. Hamamın arka duvarı da Çavuş Bey Mahallesi Mumcular Sokak da 61 nolu adreste yer alan erkek öğrenci yurdunun bahçe duvarı olarak kullanılmaktadır. Böylesi tarihi ve kültür miraslarımızın yok olması adına terk edilmesi ve bakımsız bir şekilde bırakılması içler acısı bir durumdur.  

Harap durumdaki yapı, Edirne Koruma ve Tabiat Varlıklarını Bölge Koruma Kurulu'nun 04.07.2003 tarih ve 7697 sayılı kararı ile tescil altına alınmıştır. 

Ender Bilar- www.enderbilar.com