Yahya Bey Camii

Yahya Bey Camii

Yahya Bey Camii, Sarıca Paşa Mahallesi Yahya Bey Camii Sokak da 14 nolu yapıdır. Camii Şair Yahya Bey[1] tarafından H:985-M:1577-1578 tarihinde Mimar Sinan’a mescit olarak yaptırılmıştır. Kare planlı, çatısı kubbe ve tek minareli olan mescidin kitabesinde tarihi ile ilgili Şakayık-ı Numaniye[2] adlı eserin çevirmeni (mütercimi) Edirneli Mecdi Efendi şu tarihi demiştir. [3]

 

YAHYA BEY CAMİ MESCİDİ TARİHİ

Sahib-ül hayr yani Yahya Bey

Kıldı bu Mescid-i şerifi bina

Yaptı anınla dar-ı ahiretin

Kıldı cennette kendüye me’va

Dedi tarihini anın Mecdi

Mescidi hub ve mecma-i Ali

H:985-M:1577-1578

Kesme taş ve tuğla ile almaşık düzende inşa edilen camii, güneyden kuzeye doğru eğimli bir arazi üzerine inşa edilmiştir. Doğu tarafı yola cepheli olan yapının avlusu, kuzey, güney ve batısını çevrelemektedir. Avlu girişi doğu duvarının kuzey ucundadır. Harimin güneyinde küçük bir haziresi vardır. Hazire de Kandiye Valisi Mehmet Paşa gömülüdür. Harimin doğu ve batı cephelerinde, altta iki üstte bir olmak üzere üçer pencere açılmıştır. Güney cephede ise iki sıra halinde ikişer pencere bulunur. Köfeki söveli ve lokmalı demir parmaklıklı pencerelerinin sivri kemerli alınlıkları tuğla dolguludur. Caminin güneydoğu köşesi pahlıdır. Kurşun kaplı kubbe onikigen kasnak üzerine oturmaktadır. Harimin doğu cephesinin kuzey ucunda beden duvarına yaslı güdük minare beş kenarlı bir kaide üzerine oturmaktadır. Gövdenin alt ve üst başları birer silme kuşağına sahiptir. Şerefe altı prizmatik üçgenlerle dolguludur. Son cemaat yeri ahşaptır. Taç kapı cephenin sol kenarına alınmış, cephe ortasına, mukarnaslı yaşmağa sahip, pencereli mihrap yerleştirilmiştir. Taç kapı ve mihrap beden duvarından hafifçe dışa taşkındır. Taç kapının basık kemerli açıklığı sivri kemerli yuva içine alınmış ve kenarlardan bordür kuşağıyla çerçevelenmiştir. Basık kemer üzerinde inşa kitabesi yer almaktadır. Kapıya içerden bakıldığında, derin sivri kemer içerisindeki ahşap kanatların üzerinde kaş kemer görülmektedir. Minare kapısı da harimin bu köşesinde yer almaktadır. Harim duvarları sıvasızdır. Kubbe ve pencere kemerleri görülebilmektedir. Kubbeye geçiş pandantiflerle sağlanmıştır. Yan cephelerin ortalarında birer niş bırakılmıştır. Hafif dışa taşkın mihrap yedi kenarlı ve mukarnas yaşmaklı nişe sahiptir. mihrap üzeri Rumilerden oluşan bir alınlığa sahiptir. Ahşap Minber’i ahşaptandır.[4]

Vakıflar Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde olan camii, 1990’lı yıllarda restorasyon geçirmiştir. İbadete açık olan camii,  Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Korumu Kurulu’nun 04.07.2003 tarih ve 7697 nolu kararıyla tescil altına alınmıştır.

Foto: Ender Bilar

Ender Bilar- www.enderbilar.com


Kaynakçalar:
[1] Sultan II. Selim devrinde yaşamış olan, Sultan II. Selim’in nedimlerinden Yahya Bey, Arnavut devşirmesi, Şıpka’lı bir şair olup, Osmanlı ordusunda yaya başı olarak görev yapmıştır.
[2] Osmanlı biyografi literatürü içinde genel ulemâ biyografilerinin ilk derlemesi olma özelliği taşımakta olup yazılış sebebi müellifi tarafından bu alanda büyük bir boşluğun bulunmasıyla açıklanır.
[3] Badi, Ahmet (2000) Riyaz-ı Belde-i Edirne.- çev: Dr. Ratip Kazancıgil.-İstanbul:Edirne Valiliği Yayınları no:13, s.;70.
[4] Türkiye Kültür Portalı (2017) Yahya Bey Camii. (https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/edirne/kulturenvanteri/yahya-bey-camii-ve-haziresi) Erişim Tarihi: 12.01.2023